ILAC-G24 (OIML D 10 ile uyumlu), kalibrasyon aralıklarının belirlenmesi ve gözden geçirilmesi için uluslararası kabul gören rehber dokümandır. ISO/IEC 17025:2017, periyodun laboratuvar tarafından gerekçelendirilerek belirlenmesini zorunlu kılar.
Periyodu Etkileyen Faktörler
- Üretici önerisi ve üretici doğruluk spesifikasyonu
- Kullanım sıklığı ve ortam koşulları
- Cihazın stabilite/sürüklenme özellikleri
- Ölçülecek büyüklüğün kritikliği (risk)
- Önceki kalibrasyon verilerindeki trend
- Kalibrasyon maliyeti ve cihaz değiştirme maliyeti
ILAC-G24 Metotları
Rehber, beş farklı periyot belirleme metodu tanımlar:
- Metot 1 — Otomatik ayarlama: Sapma limitin içindeyse süre uzar, aşıyorsa kısalır
- Metot 2 — Kontrol grafikleri: İstatistiksel proses kontrol kullanılır
- Metot 3 — Karakteristik özellikler: Cihaz tipine göre tablo değeri
- Metot 4 — "Takvim zamanı" + kullanım: Hem süre hem kullanım sayısı
- Metot 5 — Kara kutu (in-use testing): Periyodik ara kontroller
Pratik Başlangıç Değerleri
Hiç geçmiş veri yoksa üreticinin önerdiği periyot veya sektör pratiği başlangıç noktası olabilir:
- DMM, elektriksel kalibratör: 12 ay
- PT100, termokupl: 12-24 ay (kullanım şiddetine göre)
- Mikrometre, kumpas: 12 ay
- Mastar blokları: 24-60 ay
- Terazi: 12 ay + aylık iç kontrol
- Referans ağırlık (E2): 24-36 ay
Önemli
Periyot statik değildir. Her kalibrasyon sonucu analiz edilmeli; sapma trendi izlenmeli ve periyot gerekçeli şekilde kısaltılıp uzatılmalıdır.
Ara Kontroller
Kalibrasyonlar arası dönemde güvenin sürdürülmesi için ara kontroller (intermediate checks) yapılmalıdır. Örneğin terazi için tekrarlanabilirlik testi, DMM için referans voltaj okuması, termometre için buz-su noktası kontrolü.